Dla rodziców · ok. 10 minut
Granie w rodzinie
Zacznij od sytuacji, którą znasz z domu. Przy każdej znajdziesz perspektywę dziecka i rodzica, zdania na początek rozmowy i jedno małe ustalenie na tydzień. To propozycje, a nie jedna recepta dla każdej rodziny.
Trudno nam kończyć granie
Co może przeżywać dziecko
- Wiele gier nie daje się przerwać w dowolnej chwili: mecz online, runda albo misja trwają do końca, a wyjście w połowie bywa karane przez grę lub drużynę.
- Przejście od czegoś wciągającego do zwykłych obowiązków jest trudne dla większości ludzi, także dorosłych.
Co może przeżywać rodzic
- Prośba „kończ” zostaje bez odpowiedzi albo kończy się kłótnią i łatwo poczuć bezradność albo złość.
- Często za tym stoi troska o sen, naukę i czas razem, a nie niechęć do samych gier.
Jak zacząć rozmowę
- „Kończenie gry często zamienia się u nas w kłótnię. Nie chcę tak. Jak to wygląda z Twojej strony?”
- „Pokażesz mi, jak działa ta gra? Kiedy można ją przerwać bez straty?”
- „Ile minut wcześniej mam Cię uprzedzić, żeby dało się spokojnie skończyć?”
Małe ustalenie na ten tydzień
Przez tydzień uprzedzacie o końcu na 10–15 minut wcześniej, umówionym sygnałem. Po sygnale nie zaczyna się już nowego meczu, a obecny kończy się normalnie.
Rozmawiajcie o tym w spokojnym momencie, a nie w chwili, gdy gra właśnie trwa.
Chcemy ustalić zasady
Co może przeżywać dziecko
- Gry to często ważna część kontaktu z kolegami i koleżankami. Zakaz bez rozmowy może oznaczać wypadnięcie z grupy.
- Zasady, które dziecko współtworzy i rozumie, łatwiej mu przestrzegać niż zasady ogłoszone z góry.
Co może przeżywać rodzic
- Codzienne negocjacje „jeszcze pięć minut” są męczące. Jasne zasady zdejmują ten ciężar z obu stron.
- Dobrze, gdy zasady dotyczą całej rodziny, na przykład także telefonów dorosłych przy stole.
Jak zacząć rozmowę
- „Co najbardziej lubisz w graniu? Pokażesz mi swoją ulubioną grę?”
- „Co jest ważne dla Ciebie, a co dla mnie? Sen, szkoła, spotkania, czas razem.”
- „Spróbujmy tych zasad przez dwa tygodnie i potem sprawdźmy, co działa.”
Małe ustalenie na ten tydzień
Spiszcie razem dwie do czterech zasad na rodzinnej umowie o graniu i wpiszcie datę, kiedy razem ją przejrzycie, za dwa do czterech tygodni.
Oznaczenia wieku PEGI na grach mówią o treściach, na przykład przemocy, a nie o tym, jak bardzo gra wciąga.
Nie wiem, czy się martwić
Co może przeżywać dziecko
- Dużo grania samo w sobie nie oznacza problemu. Dla wielu dzieci to hobby, odpoczynek i sposób na kontakt z rówieśnikami.
- Czasem granie pomaga uciec od czegoś trudnego: stresu w szkole, samotności, smutku albo przemocy rówieśniczej. Wtedy warto szukać tej przyczyny.
Co może przeżywać rodzic
- Niepokój rodzica jest zrozumiały. Pomaga obserwowanie konkretów zamiast liczenia samych godzin.
- Warto zwrócić uwagę na sen, naukę, kontakty poza grą, inne zainteresowania, nastrój, gdy gry nie ma, i wydatki w grach.
Jak zacząć rozmowę
- „Co Ci daje granie? Kiedy grasz najchętniej?”
- „Czy zdarza się, że chcesz przestać i trudno Ci to zrobić?”
- „Czy coś Cię ostatnio martwi, w szkole albo w grze?”
Małe ustalenie na ten tydzień
Przez dwa tygodnie zapisujcie razem, nie w ukryciu, ile i kiedy trwa granie oraz jak wyglądają sen, szkoła i nastrój. Po tym czasie łatwiej ocenić, czy jest powód do niepokoju.
Światowa Organizacja Zdrowia opisuje zaburzenie związane z graniem jako utratę kontroli nad graniem, stawianie go ponad inne zainteresowania i codzienne zajęcia oraz granie mimo wyraźnych szkód. Taki wzorzec zwykle trwa co najmniej rok i poważnie utrudnia życie rodzinne, szkolne lub towarzyskie. Rozpoznanie stawia specjalista.
Bezpłatnie i bez skierowania: poradnia psychologiczno-pedagogiczna w Waszej okolicy oraz ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży. Dziecko może samo zadzwonić pod 116 111. Gdy jest zagrożone życie lub zdrowie, dzwoń pod 112.
Dalej: Rodzice w grze
Rodzinna umowa o graniu pomaga zapisać to, co ustalicie. Więcej o grach, rozmowach i przykładach z domu znajdziesz w serwisie Rodzice w grze.
Pobierz umowę o graniu (PDF) Przejdź do Rodzice w grze (otwiera się w nowej karcie)
Źródła
- World Health Organization. (2019). International Classification of Diseases, 11th Revision (ICD-11): 6C51 Gaming disorder. icd.who.int (otwiera się w nowej karcie)
- PEGI. Co oznaczają etykiety PEGI. pegi.info/pl (otwiera się w nowej karcie)
Materiał edukacyjny dla rodziców. Nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.